Альбина Николаева: “Үлэбит үтүө түмүктээх буолуохтаах”

Бүгүн биһиги Дьокуускайдааҕы Тирии уонна венерологическай ыарыылары утары үлэлиир диспансерга ыалдьыттыыбыт. Ол курдук, сэрэтэр үлэ отделын туһунан сиһилии кэпсиэхпит. Билигин куоракка ханнык баҕарар поликлиникаларга нэһилиэнньэҕэ, ыччаттарга өйдөтөр-сэрэтэр үлэни үгүстүк ыыталлар. 
Тирии уонна венерологическай ыарыыны утары үлэлиир диспансер сэрэтэр үлэ отделын сэбиэдиссэйэ Альбина Дмитриевна Николаеваны кытта ирэ-хоро сэһэргэстибит. 

– Альбина Дмитриевна, сэрэтэр үлэ отделын туһунан ааҕааччыларга билиһиннэриэҥ дуо? Бүгүҥҥү күҥҥэ нэһилиэнньэни кытта хайдах быһыылаахтык үлэлиигитий?

– Профилактика  отдела 2002 сылга тэриллибитэ. Үлэбит сүрүн соруга – социальнай ыарыылары, чуолаан половай инфекциялар, сыстыганнаах тирии ыарыылара тарҕамматтарын туһугар сэрэтэр, сырдатар үлэлэри, чөл олоҕу пропагандалааһыны ыытабыт.  Ол курдук, диспансер дерматовенеролог быраастара өрөспүүбүлүкэ хаһыаттарынан, телевидениенан, араадьыйанан үгүс сырдатар үлэни ыыталлара биллэр, ону таһынан Дьокуускай куорат, улуустар  оскуолаларынан,  орто уонна үрдүк үөрэх кыһаларынан сылдьан үөрэнээччилэри, устудьуоннары кытта көрсүһэн, сыстыганнаах тирии уонна венерическэй ыарыыларга аналлаах лиэксийэлэри ыыталлар, сэрэтэр үлэ чэрчитинэн ыарыы тарҕамматын туһугар оҕолору миэстэтигэр тиийэн тириилэрин, баттахтарын уонна анал лаампанан көрөллөр. Маннык тэрээһиннэргэ ыалдьыбыт оҕолор булуллубут түгэннэрэ баар. Үөрэх кыһаларыгар чуолаан 1-2 куурус устудьуоннарын кытта үлэлиибит. Кыргыттарга уонна уолаттарга диэн туспа лиэксийэ ааҕабыт. Сыл аайы ХИФУ, ДьТХА, ДьТХТ, култуура колледжа, сибээс, промышленнай, коммунальнай-строительнай техникумнарга, медицинскэй колледжка о.д.а. элбэх үөрэх тэрилтэлэригэр устудьуоннарга сырдатар үлэни тиһигин быспакка ыытабыт. Маннык сырдатар үлэ оҕолорго, эдэр ыччакка суолталааҕын өйдөөн, сорох үөрэх кыһалара, оскуолалар бэйэлэрэ ыҥыраллар. Онон сөптөөх кэмҥэ ыҥырыы киирдэ даҕаны хайаан да тиийэбит. Ханнык баҕарар оскуола үөрэнээччитэ кыратыттан доруобуйа күндүтүн өйдүөхтээх, бэйэтигэр харыстабыллаахтык сыһыаннаһыахтаах. Ол туһуттан, бэйэбит оскуола салайааччыларын кытары кэпсэтэн, бириэмэтин болдьоһон үгүстүк сылдьабыт.  Билигин төһө да аныгы кэмҥэ олордорбут, сорох үөрэнээччилэр, устудьуоннар ыарыылары уонна кинилэр төрүөттэрин, бастакы сибикилэрин үчүгэйдик билбэттэр. Ол иһин биһиги сүрүн сыалбытынан миэстэтигэр тиийэн ыарыылар тустарынан сиһилии кэпсээһин уонна презентация быһыытынан экраҥҥа көрдөрүү. Оччоҕо оҕо көрөн-истэн олорон элбэҕи өйдүүр. 

– Билигин араас сыстыганнаах венерическэй ыарыы элбэх. Оскуола оҕолоро, устудьуоннар төһө ыалдьалларый?

– Хомойуох иһин, ааспыт сыллар түмүктэринэн оскуола үрдүкү кылааһын оҕолоругар сифилиһинэн, гонореянан, хламидиоһунан, аногенитальнай бородавканан  ыалдьыы биирдиилээн баар,  14 саастарыттан үөһээ саастаах оҕолорго бэлиэтэнэр. Бу ааттаммыт ыарыылар үксүн половой олоҕунан бэриллэллэр. Оскуола оҕолоро, устудьуоннар бэйэлэрин харыстамматтарыттан сыстыһан ыалдьыбыт буолуохтарын сөп. Аны туран сорохтор маннык ыарыылар баалларын туһунан, харыстанар-сэрэтэр  дьаһаллары билбэттэр эбит. Эдэр ыччакка, оскуола оҕолоругар бу ыарыылар төрүөттэрин, сибикилэрин, хайдах харыстаныахха сөбүн туһунан сиһилии быһааран, кэпсээн биэрэбит. Алҕас половой “сылдьыһыыттан”  бэриллэр ыарыылартан ол түгэҥҥэ презерватив харыстыыр кыахтаах.  Онон бэйэҕитин харыстаныҥ диэн сүбэлиибин. 

– Оттон тирии ыарыыларыттан ордук ханнык көрүҥүнэн ыалдьалларый? 

-  Сыстыганнаах тирии ыарыыларыттан  ордук микроспориянан (лишай), трихофитиянан ыалдьаллар. Чуолаан  оскуола оҕолоро, эдэр ыччат ыалдьыбыта биллэр. Ол курдук, сыыппара көрдөрүүтүн эттэххэ, 2017 сыллаахха микроспория (лишай) ыарыынан 383 (39,8%) киһи ыалдьыбыт буоллаҕына, былырыын, 2018 сылга 289 (30%) эбит. Бу аата 100 киһинэн кыччаабыт. Онтон трихофитиянан ыалдьыы аны төттөрүтүн үрдээбит. 2017 сыллаахха 95 (9,9%) киһи ыалдьыбыт, онтон былырыын, 2018 сылга 126 (13,1%).  Бу ыарыыларынан ордук спортсмен оҕолор ыалдьыбыттара бэлиэтэнэр. 

– Диспансерга көрдөрүнүөн баҕалаах дьону барыларын көрөҕүт дуо? Эбэтэр хайаан да пропискалаах эрэ дьон кэлэллэр?

– Тыа сириттэн кэлэн эбэтэр куорат олохтооҕо көрдөрүнүөн баҕалаах буоллаҕына, саамай сүрүнэ пааспар, страховой полис, СНИЛС ирдэнэр. Прописка улахан оруолу оонньообот. Оттон оҕолор төрөөбүтүн туһунан туоһу суругу көрдөрөллөр. Биһиги диспансербыт нэһилиэнньэни барытын босхо көрөр, өрөспүүбүлүкэ араас улуустарыттан кытта айаннаан кэлэллэр. Аныгы үйэ сиэринэн интэриниэт нөҥүө эмиэ уочараттыахха сөп. 

– Альбина Дмитриевна, эн бэйэҥ идэҕинэн кимҥиний? Үлэҕин тугун иһин сөбүлүүгүнүй?

– Идэбинэн дерматовенеролог быраас буолабын. Бэйэм сөбүлээн талбыт идэм. Билигин ыарыыны сэрэтэр отдел сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитим тохсус сыла. Үлэм интэриэһинэй, араас хабааннаах, элбэх дьону кытта алтыһан үлэлиибит. Үөһээ этэн аһарбытым курдук, Дьокуускай куоракка, улуустарга да тиийэн үөрэх кыһаларынан, оскуолаларынан дерматовенеролог быраастар сылдьаллар. Хаһан баҕарар ыҥырыы киирдэ даҕаны ыччаттары, үөрэнээччилэри кытта көрсөргө бэлэммит. Үгүс оҕо ыарыыны билбэтиттэн ыалдьара олоххо баар көстүү. Ол иһин биһиги сырдатар-сэрэтэр үлэлэри ыытабыт.

– Интэриэһинэй кэпсэтииҥ уонна ааҕааччыларга үтүө сүбэлэриҥ иһин махтанабын. Саҥа сылга ситиһиилэри баҕарабын! 

 

Түмүккэ 

 

Тирии уонна венерологическай ыарыылары утары үлэлиир диспансер билигин Дьокуускайга Богдан Чижик уулуссаҕа турар. Биһиги хаһыаппыт ыкса сибээстээхтик үлэлиир буолан кэмиттэн-кэмигэр бу дьиэҕэ сылдьабын. Иһэ куруук ыраас, сырдык, көрдөрүнэ кэлбит дьоҥҥо туох баар усулуобуйа барыта баар. Эппиппит курдук, ким баҕарар манна кэлэн көрдөрүнүөн, эмтэниэн сөп. Үүммүт сылга сахабыт дьонугар кытаанах доруобуйаны, тус олоххутугар дьолу-соргуну баҕарабыт! 

Наталья Протопопова 

Хаартыскаҕа: А.Д. Николаева 

Навигация

Оставить комментарий

Оставьте первый комментарий

Недавние Посты

Режим ЧС власти смогут ввести уже с 1 апреля

Оставить отзыв
Президент призвал регионы не бояться даже избыточных мер в борьбе с пандеми...
Читать далее
В Москве 70 человек вылечились от коронавируса

В Москве 70 человек вылечились от коронавируса

Оставить отзыв
В Москве 70 человек вылечились от коронавирусной инфекции
Читать далее
Обнаружили связь между коронавирусом и ожирением Источник: https://tdnu.ru/article/science/obnaruzhena-svyaz-mezhdu-koronavirusom-i-ozhireniem/ © ToDay News Ufa

Обнаружили связь между коронавирусом и ожирением Источник: https://tdnu.ru/article/science/obnaruzhena-svyaz-mezhdu-koronavirusom-i-ozhireniem/ © ToDay News Ufa

Оставить отзыв
Ожирение и коронавирусная инфекция могут быть тесно связаны между собой.
Читать далее
Нарколог рассказал, что делать курильщикам на время изоляции

Нарколог рассказал, что делать курильщикам на время изоляции

Оставить отзыв
Табачную продукцию исключили из списка товаров первой необходимости.
Читать далее
Симптомы, которые дают понять, что пора лечить поджелудочную железу

Симптомы, которые дают понять, что пора лечить поджелудочную железу

Оставить отзыв
Воспалительные процессы в поджелужочную сулят большие проблемы. Способы сам...
Читать далее

Теги

Популярные посты