Анна Николаева: “Оҕо тулалыыр эйгэтэ улахан оруолу оонньуур”


Билигин харах араас ыарыыта элбэх. Катаракта, глаукома, конъюктивит курдук ыарыылартан хайдах харыстаныахха сөбүй? Бүгүн биһиэхэ СӨ Национальнай медицинскэй киин оҕо нейрохирургическай отделениетын офтальмохирура, 1 категориялаах быраас Анна Владимировна Николаева ыалдьыттыыр. Билигин хомойуох иһин, кыра саастарыттан харахтара ыалдьар, мөлтөхтүк көрөр оҕолор ахсааннара аҕыйаҕа суох. Ону таһынан төрөппүттэр болҕомтолоро суохтарыттан оҕо хараҕын эчэтэрэ эмиэ күн-түүн үксүү турар. Ити курдук, араас диагнозтаах оҕолор билигин Медицинскэй кииҥҥэ нейрохирургическай отделениеҕэ киирэллэр.

Отделение үлэтин туһунан Анна Владимировна Николаева кэпсиир:

Биһиги отделениебытыгар оҕолор биир ыйдарыттан 17 саастарыгар диэри киирэллэр. Уопсайа биэс куойкалаахпыт. Манна куораттар уонна өрөспүүбүлүкэ араас улуустарыттан киирэн сыталлар. Кылардыы көрөр, мунну ханаалыгар стеноз тахсыыта, төрүөхтэриттэн халязион, катаракта курдук ыарыылаах оҕолор киирэн эмтэнэллэр, итиэннэ сорох оҕолор күүппэтэх өттүттэн соһуччу харахтарын эчэтэн кэбиһэн суһаллык эпэрээссийэни ааһаллар. Холобур, салют, саҥа дьылга фейерверк кэмигэр уот кыырпахтара харахха түһэн эчэйии, сорохторго дротик, бырааһынньык кэмигэр улахан дьон сэрэҕэ суоҕуттан сампаан бүөтэ кэлэн түһүүтэ, о.д.а. араас быһылааннарга түбэһэллэр. Оҕолор харахтарын ордук 3-6 саастарыгар эчэтэллэр. Үксүн мэниктии сылдьан түбэһэллэр. Онон төрөппүттэр, кытаатан болҕомтолоох буолуҥ диэн сүбэлиибин. Отделениеҕэ киирбит оҕолор эпэрээссийэлэммэт буоллахтарына, биир нэдиэлэнэн этэҥҥэ буолан тахсаллар, оттон ыксаллаахтары тута эпэрээссийэлиэхпитин сөп.  Оҕо хараҕын эпэрээссийэтэ сезоннаах курдук. Ол курдук, халлаан сылааһыгар, чуолаан сайынын элбиир, оттон кыһынын аҕыйыыр. Сорохтор уһун өрөбүллэргэ киирэн сыталлар. 

– Оҕолор катарактанан хайдах ыалдьалларый? Мин сүрүннээн кырдьаҕас дьон ыалдьаллар дии саныырым…

– Катаракта оҕоҕо кытта үөскүүр. Сүрүн биричиинэтэ – инфекция киирэриттэн саҕаланар. Итиэннэ оҕо ийэтэ хат сылдьан араас инфекционнай ыарыынан ыалдьа сылдьыбыт буоллаҕына, кэлин оҕоҕо сыстыан сөп. Аны туран харах ыарыылара удьуордаргыттан эмиэ бэриллэр. Холобур, оҕо аймахтарыгар харахтарынан ыалдьар дьон баар буоллахтарына, хас эмит көлүөнэнэн бэриллиэн сөп. Ол дакаастанан турар. Оҕо катарактата судургута суох. Онон тута болҕомтоҕо ылан үчүгэйдик эмтэниэххэ, быраастар тугу этэллэрин, сүбэлииллэрин истиэххэ наада. Харах эчэйиитэ эмиэ олус кутталлаах. Ол гынан баран хайдах быһыылаахтык эчэйбититтэн тутулуктаах. Хомойуох иһин, сорох оҕолор үргүлдьү инбэлииккэ тахсаллар.

– Билигин медицина сайда турар. Харах ыарыыларын эмтээһиҥҥэ, эпэрээссийэ өттүгэр туох саҥа хайысхалар киирдилэр?

– Биллэн турар, оҕо хараҕын эмтээһиҥҥэ, эпэрээссийэҕэ кыралаан уларыйыылар киирэллэр, син биир сайдыы баар буоллаҕа. Холобур, кэмиттэн итэҕэс төрөөбүт оҕолор харахтарыгар сетчаткалара ыалдьыан сөп. Оннук ыарыыттан лазернай хирургия нөҥүө сетчатка манна оҥоһуллар буолла. Ол эбэтэр, биһиги эпэрээссийэлиибит, онтон лазеры атын быраас Марфа Кимовна Ефимова оҥорор.

– Отделениеҕытыгар хас буолан үлэлиигитий? Кэлэктиипкин билиһииннэриэҥ дуо?

– Билигин отделениебытыгар үс хирург баар. Учууталбыт, Арассыыйа уонна СӨ үтүөлээх бырааһа, оҕо офтальмохирура, үрдүк категориялаах быраас Любовь Семеновна Вычужина, оҕо офтальмохирура, 1 категориялаах быраас Елена Федоровна Сыроватская. Ити курдук, оҕолор үтүөрэн тахсалларын туһугар төһө кыалларынан туох баар күүспүтүн, кыахпытын ууран туран үлэлиибит.

– Оҕолор харахтара ыалдьар эбэтэр мөлтүүр түгэнигэр куруук тэлэбиисэри уһуннук көрүмэҥ, аһара көмпүүтэргэ, төлөпүөҥҥэ олорумаҥ диэн этэллэр. Эн офтальмолог киһи быһыытынан эбии тугу этиэҥ этэй?

– Биллэн турар, тэлэбиисэр, көмпүүтэр, гаджет улахан оруолу оонньуур. Аһара күнү-күннүктээн тутан баран олоруу харах мөлтөөһүнүгэр тиэрдэр бөҕө буоллаҕа. Онон көрөн сөптөөх бириэмэҕэ туһанар ордук. Психоматика диэн баар. Ол аата хас биирдии ыарыы биричиинэлээх. Хайаан да тэлэбиисэр көрүүттэн, көмпүүтэргэ өр олорууттан буолбатах. Дьиэ кэргэн олоҕо, төрөппүттэр өйдөспөт буолуулара оҕо доруобуйатыгар олус охсор. Холобур, оҕо дьиэтигэр туох эрэ айдааны, туох эрэ куһаҕаны көрүөн баҕарбатыттан эмиэ ыалдьыан сөп. Олоххо оннук түгэн элбэх. Кэлиҥҥи кэмҥэ сорох оҕолор харахтарын роговицалара сүһүрэр. Бу маны “кератит” диэн ааттыыллар. Үгүс төрөппүт оҕо хараҕынан ыалдьан киирдэҕинэ тута сүрүн биричиинэтин билэ сатыыллар. Тоҕо эрэ бары туох эрэ бактерияттан, вирустан ыалдьыбыт дии саныыллар. Ону баара оҕо тулалыыр эйгэтэ, дьиэтигэр төрөппүттэрин кытта сыһыана о.д.а. олус улахан оруолу оонньуур.   

– Анна Владимировна, аны хаһыат ааҕааччыларыгар бэйэҕин кылгастык билиһиннэриэҥ дуо? Хайдах бу оҕо хараҕын эпэрээссийэлиир сэдэх идэни талбыккыный?

– Мин Ньурба улууһун Антоновка нэһилиэгиттэн төрүттээхпин. Оскуолаҕа үрдүкү кылаастартан быраас идэтин интэриэһиргиирим. Манна эбэм оруола олус улахан. Ол курдук, эбэм Ньурба Хорулатыгар үйэтин тухары акушерканан үлэлээбитэ. 1998 сыллаахха Саха судаарыстыбаннай университетыгар Медицинскэй институт педиатрическай факультетыгар үөрэнэ киирбитим. 2004 сыллаахха этэҥҥэ үөрэнэн бүтэрэн бастаан Ньурба Антоновкатыгар педиатрынан үлэлии барбытым. Онно тиийэн биир сыл үлэлээн баран салҕыы үүнэр, сайдар баҕаттан Москваҕа икки сыл ординатураҕа үөрэммитим, ол кэнниттэн өссө хааламмын икки сыл үлэлээбитим. 2009 сыллаахха Дьокуускайга Медицинскэй кииҥҥэ кэлбитим уонна күн бүгүнүгэр диэри үлэлии-хамсыы сылдьабын. Идэҕэ таптал баарын итэҕэйэбин. Тоҕо диэтэххэ, мин идэбин таптыыбын, сөпкө талбыппын диэн дьоллоохпун. Хаһан да, ханнык да кэмҥэ кэмсиммэтэҕим. Кыһалҕалаах дьоҥҥо көмөлөһөрбүн олус сөбүлүүбүн, оҕолор үтүөрэн таҕыстахтарына ол мин үлэм түмүгэ дии саныыбын.

– Үлэҥ олус уустук эбит. Оччотугар аралдьыйа таарыйа иллэҥ кэмҥэр тугунан дьарыктанаргын сөбүлүүгүнүй?

– Оннук, үлэбит ардыгар киһи санаатын күөмчүлүүр, нууччалыы эттэххэ, стрессовай. Ол иһин кэлиҥҥи кэмҥэ бэйэм-бэйэбин кытта дьарыктанар, өйбүн-санаабын сааһылыыр олус үчүгэй ньыма буллум. Ардыгар киһи санаата тууйуллар, дьоҥҥо этиэхтээххин эппэккин, бэйэҥ-бэйэҕэр бүгэн хаалаҕын. Маннык түгэннэргэ бу ньыма миигин сайыннарар, арыйар, тута курус санаалары кыйдыыр. Киһи ис туруга холку уонна киһи бэйэтигэр эрэллээх буолуохтаах. Мин санаабар, бу ханнык баҕарар дьоҥҥо наадалаах ньыма дии саныыбын. Күннээҕи олоххо киһи чэпчэкитик туһанар, олус көмөлөһөр. Ол курдук, мин хаһан да үйэбэр үҥкүүлээбэт киһи индийскэй үҥкүүнэн үҥкүүлүүбүн, йоганан дьарыктанабын. Онтон тус олоҕум туһунан эттэххэ, кэргэним начаалынньык буолла, кыыспыт сотору-сотору ыалдьара тохтоото.

– Интэриэһинэй кэпсэтииҥ иһин махтанабын. Түмүккэ, саха дьонугар тугу сүбэлиэҥ этэй?

– Биллэн турар, төрөппүттэр оҕолоргутун харыстааҥ, кинилэр доруобуйаларыгар улахан болҕомтото ууруҥ. Ханнык баҕарар кыра оҕо хараҕынан ыалдьара, эчэйэрэ олус хомолтолоох. Дьиэ кэргэҥҥит куруук эйэлээх буоллун, барыгытыгар кытаанах доруобуйаны, дьолу-соргуну баҕарабын.


 Наталья Протопопова


Навигация

Оставить комментарий

Оставьте первый комментарий

Недавние Посты

Борьба с тромбами: топ 6 продуктов, которые разжижают кровь и повышают иммунитет

Борьба с тромбами: топ 6 продуктов, которые разжижают кровь и повышают иммунитет

Оставить отзыв
Как решить проблему с тромбами народными способами
Читать далее

Выживет тот, у кого иммунитет. Рассказываем, как его поднять

Оставить отзыв
Читать далее
Врач рассказал, чем «ни в коем случае нельзя» лечить коронавирус

Врач рассказал, чем «ни в коем случае нельзя» лечить коронавирус

Оставить отзыв
Для профилактики развития пневмонии при коронавирусе ни в коем случае нельз...
Читать далее
Главный акушер-гинеколог Минздрава Якутии — о коронавирусе и беременности

Главный акушер-гинеколог Минздрава Якутии — о коронавирусе и беременности

Оставить отзыв
Как защитить себя и будущего ребенка от COVID-19? К чему быть готовой, если...
Читать далее
Боль в ногах – признак сердечно-сосудистого заболевания у женщин

Боль в ногах – признак сердечно-сосудистого заболевания у женщин

Оставить отзыв
Читать далее

Теги

Популярные посты

ВЦИОМ: две трети россиян недовольны качеством медуслуг, но чувствуют себя здоровее

ВЦИОМ: две трети россиян недовольны качеством медуслуг, но чувствуют себя здоровее

Оставить отзыв
Всероссийский центр изучения общественного мнения (ВЦИОМ) опубликовал резул...
Читать далее
Внесены изменения в Правила признания лица инвалидом

Внесены изменения в Правила признания лица инвалидом

Оставить отзыв
Премьер-министр Дмитрий Медведев подписал постановление от 6 августа 2015 г...
Читать далее
Альбина Николаева: “Үлэбит үтүө түмүктээх буолуохтаах”

Альбина Николаева: “Үлэбит үтүө түмүктээх буолуохтаах”

Оставить отзыв
Бүгүн биһиги Дьокуускайдааҕы Тирии уонна венерологическай ыарыылары утары ү...
Читать далее
Иван Замятин: «Өйдөтөр-сэрэтэр үлэ күүһүрүөхтээх»

Иван Замятин: «Өйдөтөр-сэрэтэр үлэ күүһүрүөхтээх»

Оставить отзыв
Кэмиттэн-кэмигэр тыа сирин медицинатын, улуус киин балыыһаларын сырдатар ха...
Читать далее